ÖNCE SAĞLIK

KALP KRİZİ NASIL MEYDANA GELİR?

            Kalp, istirahatte dakikada 60-80 kez tüm vücuda kan pompalayan güçlü bir pompadır.Tüm vücudun kan ihtiyacını karşılarken kendisinin de beslenmesi ve kan alması gerekmektedir. Kalbin kendini besleyen bu damarlara koroner arterler adı verilmiştir. Koroner arterlerin dolaşımında bir bozulma olduğunda koroner yetersizlik meydana gelmektedir. Koroner yetersizlik tabloları koroner damarlardaki darlıkların tipine derecesine ve yerine göre değişmektedir. Bazı hastalarda sadece fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan ve dinlenmekle geçen göğüs ağrıları olabileceği gibi, bazen damarların ani olarak tıkanması sonucu gelişen, şiddetli göğüs ağrısıyla başlayan ani ölüme yol açabilen kalp krizi de ortaya çıkabilir.

             Kalp krizi aniden oluşan, ancak buna yol açan aşamaları uzun yılların eseri olan çok ciddi bir sağlık sorunudur. Dünyada ve ülkemizde en başta gelen ölüm nedeni olan kalp krizinin uyarıcı işaretleri bulunmaktadır. Bu konuda bilgi sahibi olan bireyler uyarıcı işaretleri dikkate alıp bu konudan kolayca ayrılabileceken, bilgisi olamayan bireyler ise hayatlarını kaybedebileceklerdir.

            Bu uyarıcı işaretler şu şekilde sıralanabilir:

1. Göğüs kafesinin orta bölgesinde birkaç dakikadan uzun süren baskı sıkışma, ağırlık, huzursuzluk hissi;

2. Omuzlara, boyuna veya kollara yayılan göğüs ağrısı;

3. Baş dönmesi, baygınlık, bayılma, bulantı, soğuk terlemenin eşlik ettiği göğüs kafesi şikayetleri.

Kalp krizi geçirmiş bir kalp nasıl iyleşir?

            Kalp krizinin yaygınlığına bağlı olarak hastanede kalış süresi birkaç günden başlayarak ayları bulan süreler alabilr. Hastanede doğru adımlar atmaya başlarsanız kalbiniz iyileşir ve bir sonraki olası bir krizden korunmuş olursunuz. Bu doğru adımlar sağlıklı diyet, sigarayı terketmek, düzenli egzersiz ve kilo fazlalıklarından kurtulmaktır.

Kalbiniz için 9 öneri

1. Görünmeyen yağlara dikkat! Çerez, unlu mamuller, “fast food” ürünleri gibi birçok hazır gıda, yüksek miktarda yağ içeriyor. Kilonuzu dengede tutabilmek için görünen yağlara da dikkat etmelisiniz.

2. Hayvansal yağlardan uzak durun. Tereyağı kuyruk yağı ve iç yağı, hem kolesterol, hem de doymuş yağları yüksek miktarda içerir. Kalbiniz için beslenmenizde çoklu doymamış yağlar bakımından zengin yağlar ve bu bitkisel yağlardan üretilen margarinleri tercih edin.

3. Sebze, meyve ve tahıl ürünlerini bol bol tüketin. Vitamin ve posa bakımından zengin bu yiyecekler, kalbinizin dostudur.

4. Kırmızı et, salam, sosis gibi şarküteri ürünlerinden kaçının. Tavuk ve balık eti, kırmızı ete göre çok daha az doymuş yağ ve kolesterol içerir. Ayrıca birçok balık omega-3 ve omega-6 çoklu doymamış yağlar bakımından zengindir.

5. Kolesterol deposu yiyecekleri tanıyın. Karaciğer, böbrek, yürek, dalak gibi sakatatlarla, karides ve kalamar gibi deniz ürünleri en önemli düşmanlarınız.

6. Tansiyonunuzu yükseltmeyin. Yemeklerinizde mümkün olduğunca tuzdan kaçının, taze otlar ve baharatlara yönelin. Tuz, yüksek tansiyona neden olur.

7. Stresle mücadele edin. Stres, kalp hastalıklarına neden olan önemli risk faktörlerinden biridir.

8. Sigarayı yaşamanızdan uzak tutun. Damar sertliğine neden olan sigara, yalnız kalp sağlığınızı değil, vücudunuzu da birçok açıdan tehdit eder.

9. Hareketsiz kalmayın. Haftada en az iki kez egzersiz yapın.

 Kolesterol düzeyinize dikkat edin

         Kolesterol düzeyinize dikkat edin sağlıksız beslenme, hareketsizlik, sigara, fazla kilolar, yaş ve kalıtsal faktörler yüksek kolesterol seviyelerine sebep olabilir

         Yüksek kolesterol seviyeleri, kan damarlarının zamanla tıkanıp daralmasına yol açabilir. Bu birikim çok yavaş gerçekleşir. Kan damarları daraldıkça, kalbe giden kan azalır. Kalbe giden kanın sınırlandırılması, göğüs ağrısına (anjin) yol açabilir. Kalbe giden kanın büyük ölçüde azalması veya tamamen durması ise kalp krizi ile sonuçlanabilir.

Kolesterol Nedir?

       Kolesterol, daha çok karaciğerde üretilen fakat beslenme yoluyla da sağlanabilen yağ bazlı bir maddedir. Vücudumuz kolesterole, hücre zarı ve hormon yapımı sırasında ihtiyaç duyar. Kolesterol kanda çözülmez ve bu sayede özel taşıyıcılar yoluyla kanda taşınır. İki tür taşıyıcı bulunmaktadır: LDL-kolesterol ve HDL-kolesterol.
       

LDL (‘Kötü’) Kolesterol

       LDL-kolesterol, kolesterolü hücrelere taşır. Hücreler ihtiyaçları olan kolesterolü alırlar ve fazlası kanda kalır. Bu fazlalık arter çeperlerinde birikip kalp hastalığı riskini arttırabilir.
 

       
HDL (‘İyi’) Kolesterol

       HDL-kolesterol dokulardan fazla kolesterolü alır ve parçalanmaları için karaciğere geri getirir. Bu tip kolesterol kalbinizi sağlıklı tutmak açısından yararlıdır.

Niçin Kolesterole Dikkat Etmeli?

       Sağlıksız beslenme, hareketsizlik, sigara, fazla kilolar, yaş ve kalıtsal faktörler yüksek kolesterol seviyelerine sebep olabilir. Yüksek kolesterol seviyeleri, kan damarlarının zamanla tıkanıp daralmasına yol açabilir. Bu birikim çok yavaş gerçekleşir. Kan damarları daraldıkça, kalbe giden kan azalır. Kalbe giden kanın sınırlandırılması, göğüs ağrısına (anjin) yol açabilir. Kalbe giden kanın büyük ölçüde azalması veya tamamen durması ise kalp krizi ile sonuçlanabilir.
 

       
Yüksek Kolesterole Sahip Olduğumu Nasıl Aanlarım?

       Yapılan son araştırmalar göstermektedir ki, insanların çoğu kolesterol seviyelerini ve sağlıklı değerlerin ne olduğunu bilmiyor. Yüksek kolesterolün genelde pek semptomu olmadığı için, bunu anlamanın en iyi yolu doktorunuza düzenli kontrol yaptırmanız.
       
       Önerilen kolesterol seviyeleri:

       Toplam kolesterol < 5 mmol/l veya 190 mg/dl
       LDL-kolesterol < 3 mmol/l veya 115 mg/dl
       HDL-kolesterol > 1 mmol/l veya 40 mg/dl

       
Kolesterolümü Nasıl Düşürürüm?

       Sağlıklı beslenme yoluyla kolesterol düzeyinizle başa çıkmanız mümkün. Sağlıklı beslenmenin en önemli kurallarından biri düşük miktarda doymuş yağ tüketimidir. Doymuş yağların yerini, tekli veya çoklu doymamış yağların alması gerekir. Aynı zamanda, bitki sterolleri veya stanol içeren margarin ve diğer yiyecekler de, kolesterolü düşürmede

yardımcı olur.
       Bunun yanında, kilo verme, düzenli fiziksel aktivite ve sigarayı bırakma gibi yaşam biçimi değişiklikleri de kolesterolü düşürmede yardımcı olur.
       Kolesterolü düşürmek için yararlı olabilecek aşağıdaki önerileri okuyunuz. Unutmayın - herşeyi birden değiştirmeye kalkmayın, değişimler teker teker yapıldığında ortaya mükemmel sonuçlar çıkacaktır!
   

YARARLI ÖNERİLER

       Sağlıklı Beslenme

Daha az hayvansal (doymuş) yağ tüketin. Alabildiğiniz en ince et dilimlerini satın alın.
Etten gözle görülebilen tüm yağları, ve tavuğun derisini ayırın. Daha az hazır bisküvi, pastane ürünü ve kek tüketin.
Çoklu veya tekli doymamış yağlar açısından zengin yağ ve margarinleri tercih edin. Yemek pişirirken katı yağlar yerine ayçiçek yağı, mısırözü veya zeytinyağı gibi bitkisel yağlar kullanın. Bu yağları ayrıca salatalarınıza sos olarak da kullanabilirsiniz.
Bitki sterolleri açısından zengin yağları tercih edin.
Yağsız veya yarım yağlı süt, az yağlı yoğurt, ve az yağlı peynir gibi, düşük yağ içeren günlük ürünleri tercih edin.
Düzenli olarak balık yiyin. Haftada en az bir kez yağlı balık (örneğin somon, sardalya, ton - konserve şeklinde de olabilir) tüketmeye özen gösterin.
Bol bol meyve, sebze ve baklagil tüketin (mercimek ve fasulye gibi). Günde toplam en az 5 porsiyon tüketin. Bir porsiyon, 2-3 kaşık sebze, bir adet meyve (mesela bir muz) veya 2-3 adet küçük boy meyve (örneğin erik), 1 küçük kase meyve salatası,veya bir bardak taze sıkılmış meyve suyuna denktir.
Makarna, pirinç, ekmek, buğday, patates ve mısır gevreğinden oluşan nişastalı yiyecekleri, öğünlerinizde düzenli olarak tüketin. Tam buğday ekmek gibi işlenmemiş karbonhidratları tercih etmeye özen gösterin.
Alkolü çok kaçırmayın, ölçülü tüketin. Bu ölçü, kadınlarda günde bir birim (birime linkle), erkeklerde ise iki birimi (birime linkle) geçmemelidir.
 

       
       Diğer Yaşam Biçimi Faktörleri

Sigarayı bırakın.
Fazla kiloluysanız, kilo verin.
Hareketlenin. Her gün 30 dakikalık fiziksel aktiviteyi hedefleyin (bu süreç, üç adet 10’ar dakikalık seanslardan oluşabilir). Tempolu yürüyüş ideal olacaktır.
Stresinizle başa çıkmayı ve rahatlamayı öğrenin