ÖNCE SAĞLIK

DEPRESYONUN TANI VE TEDAVİSİ

     Dünyada en fazla görülen sağlık sorunlarından biri olan depresyon, ilaç ve terapi yöntemleriyle başarıyla tedavi edilebiliyor

NTV’nin Sağlık Raporu programına konuk olan Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nden Pskiyatri Uzmanı Doç. Dr.Kültegin Ögel, depresyonun tanı ve tedavisi konusunda bilgiler verdi.

     Öncelikle depresyonu tanımlayan Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nden Pskiyatri Uzmanı Doç. Dr.Kültegin Ögel, “depresyon tıbbi bir hastalık” diyor ve devam ediyor: “Ama gizlenen bir tıbbi bir hastalık. Hipertansiyonu biliyoruz, tansiyon yüksek olduğu zaman komşularımıza söylüyoruz. Ya da yakınlarımıza, sevgilerimize söylüyoruz. Ama depresyona girdiğimiz zaman söylemekten biraz çekindiğimiz bir hastalık. Dolayısıyla hastalığı önce kendimize itiraf etmekten hoşlanmadığımız bir hastalık. Tansiyon olduğunu söylediğimiz hasta, çok çok üzülmüyor. Depresyon dediğiniz zaman, yapmayın ya, bu da mı başıma geldi, tarzında bir tepki gösteriyor. Ama bilimsel olarak, tıbbi olarak baktığınız hiç de farklı değiller.”

Belirtiler

       Belirtilerinden sözeden Doç. Dr.Kültegin Ögel, hangi belirtilerin bu anlamda uyarıcı olduğunu açıkladı: “Geniş belirtisi var. Bir tanesi hiçbir şeyden zevk almamaya başlamaktır. Hiçbir şeyin insanın hoşuna gitmemeye başlaması. Bir diğeri depresif ruh hali dediğimiz, genelde çökkün, mutsuz bir yüz ifadesinin olması. Üçüncüsü ise halsizlik, yolsuzlukla birlikte ortaya çıkan bir enerji yokluğu. Diğer belirtiler tabi. Uyku bozukluğu, yani, uyku artabilir veya azabilir. İştah bozukluğu, yani iştah artabilir veya azalabilir. Konsantrasyon bozukluğu, yani dikkati toplamakta güçlük, kendine güven azlığı, kendini suçlamaya başlamak. Sürekli bir huzursuzluk, kişinin içinde kötü bir şey olacakmış hissini yaşaması, depresyon belirtileri. Ama burada bir önemli faktör var, bunun 15 günden beri sürüyor olması bizim depresyon tanısı koyabilmemiz için. Ve 15 günün de büyük çoğunda olması gerekli. Yani, iki gün, üç gün olduysa bu şikayetlerimiz, buna depresyon demek zor. Ama 15 boyunca hemen hemen hergün ve gün boyunca olduysa o zaman artık bir depresyon olduğundan kişinin şüphelenmeye başlaması gerekiyor.”
       

İtiraf etmekte zorluk çekilen problemler

       Kişinin kendisine itiraf etmekte zorluk çektiği problemin tanısıyla ilgili sorunları açıklayan Doç. Dr.Kültegin Ögel, “hekimlerin, kendisine her gelen hastaya doğru tanıyı malesef koyamadığını” söylüyor. Doç. Dr.Kültegin Ögel, konu ile ilgili olarak şunları şöylüyor: “Bizim iki yıl önce Türkiye’de yaptığımız bir araştırma 100 depresyonludan sadece 12’sine doğru tanı koyabiliyor hekimler. Psikiyatrist hekimlerden bahsediyorum. Bu tabi bir çok faktöre bağlı. Bir hasta hekime bağlı... Hekim de 100 tane hastanın içinde takip edemeyebiliyor. Veya aklına depresyon gelmiyor hekimin de... O yüzden burada en önemli nokta şu... Hasta eğer ben depresyon olabilir miyim diye gittiği hekimi hatırlatıyorsa, o zaman tanı koyma oranı bir anda yüzde 100’e çıkıyor. Yani, hekimin aklına getirdiği için, hekimin farkına vardırıldığı için. Dolayısıyla burada önemli bir nokta hastanın kendisinin farkında olması ve kendisiyle ilgili bir şüphe varsa bunu hekimle paylaşması çok önemli.”

       depresyonla ilgili olarak “herşey insanın kendi elinde, kendi iradenle çözebilirsin” diyenlere ise Doç. Dr.Kültegin Ögel, şunları söylüyor: “Mesela, mide ülseri olduğumuz zaman herşey kendi elimizde olmuyor. Hekime gitmemiz gerekiyor. Ama depresyon olunca, herşey kendi elinizde oluyor. Ama bir noktadan sonra değil... Bu bir kişilik bozukluğu değil. Sonuçta ruhsal bir hastalık. Nasıl ülser için bir ilaç almak gerekiyorsa ya da bir doktora gidip danışmak gerekiyorsa, ilaç gerekip gerekmediği konusunda. Aynı şekilde depresyona davranmamız lazım. Ülseri ben kendi kendime geçirdim diyemez. Tansiyonu kendi kendime düşürdüm diyemezsiniz.”

       
Tipleri

       Doç. Dr.Kültegin Ögel, depresyon tiplerinden söz ederek, risk grubunda yeralan kişileri açıkladı: “Bir kaç tip var, bir tanesi majör yani ağır depresyon.. Bu çok daha az gözüken, yüzde 2 civarında gözüken bir depresyon. Daha hafif depresyonların yaygınlığı çok daha fazla... Ama en önemlisi o maskeli tip dediğimiz depresyon, ki genelde doğu toplumlarında ve Türkiye’de böyle. Daha çok böyle bir depresyon görülüyor. Yani, bunlar nasıl... Daha çok bedensel belirtilerle seyrediyor. Oram ağrıyor, buram ağrıyor. Başım ağrıyor, sinirliyim. Ama az evvel saydığımız gibi depresif ruh hali yok. Ya da hayattan zevk almama yok kişide. Ama başka belirtiler çıkıyor. Ve bu belirtileri inceliyorsunuz hiçbir şey çıkmıyor. Bedeninizde ağrılara bir neden bulunamıyor. İşte o zaman arkada bakıyoruz ki depresyon var. İşte bu maskeli tip dediğimiz depresyon. Belki depresyonun tehlikeli bir tipi, çünkü tanı koyamıyoruz. Halbuki tanı koysak, tedavisi de mümkün. Ama bu hastalar, özellikle çok sık doktorlara başvuruyorlar, çok para harcıyorlar dolayısıyla. Toplumsal maliyesi de çok yüksek oluyor. Halbuki o dönemde maskeli tip depresyon teşhisi konulsa çok daha rahat bir şekilde halledilebilir bu.”
       

Hastalığın seyri

       Depresyonun nasıl seyreden bir hastalık olduğunu açıklayan Doç. Dr.Kültegin Ögel, hastalığın şiddeti ve zaman ilişkisini açıkladı: “İlaç tedavisine başladığımızı farzedelim. Zaten ilaç 15-20 günden önce istemeyecek. Ama ilk başladığı zaman kendisine iyi hissetmeye başlar. Bu tamamen psikolojik bir iyileşmedir. Aslında bunun rahatlığı şudur: bir hastalık varmış bende, demek ki bu düzelecekmiş, düzelmeyecek bir şey değilmiş duygusu. Bir kere o da düzelmeye yolaçıyor. 15-20 gün sonra ilaç içilmeye başlayınca bu sefer gerçek iyiliğin farkına varıyor. Özellikle 6. hafta civarında filan hasta tamam ben iyileşiyorum, çok iyi, herşey düzeldi, havasına girer ve hatta öyle olur ki, tamam artık herşeyi ben çözdüm. Depresyonu da aştım. Kötü günler geride kaldı. İlacı da kesebilirim. Hayatımda önemli değişikliklere gidebilirim.”

       “Aslında bunu şöyle düşünmek lazım” diyen Doç. Dr.Kültegin Ögel, konu ile ilgili olarak şöyle devam etti: “Cezaevi’nde insan, iki yıl kaldı farzedelim. İki yıl sonra dışarı çıktığında çok büyük bir mutluluk yaşar. Ama bu mutluluk aslında hayatını düzene koymamıştır. Daha bir iş bulamamıştır. Bu mutluluk, aslında depresyonda bu mutluluğa benziyor. Dolayısıyla önümüzde yapacak daha çok şey var. Depresyona girmemek için yapmamız gerekenler var. Depresyonun tekrarlamaması için ilacı daha uzun kullanmamız gerekiyor. Depresyonu iyileştirmek için en az üç ay gerekli. Dolayısıyla böyle bir aşırı mutluluk dönemi oluyor. Ondan sonra düşüşler dönemi oluyor. Ve iki-üç gün süren ya da bir hafta süren, tekrar depresyon hali yaşıyor insanlar. O zaman da bir karamsarlık ortaya çıkıyor. İşte bak iyileşiyordum ama herşey yeniden başladı. Hiçbir şey değişmeyecek düşünceleri başlıyor. Bu düşünceye kapıldığı zaman tekrar geri dönebiliyor, kişi. Halbuki o dönemde biz uyarıyoruz. Bu geçici bir düşüş, arkasından tekrar yükselmeye devam edecek. Dalgalı bir düzelmeden bahsediyorum. Düşüş ve çıkışlarla devam eden bir durum bu.. Üçüncü ayın civarında stabil hale gelir kişi... Düzelmeye başlar. O dönemde yalnız yine herşey bitti düşüncesine kapılır. Halbuki herşey bitmiyor. O zaman koruyucu döneme geçiyoruz. Yani, depresyonun tekrarlama riski çok yüksek çünkü... Bazı depresyonlar tekrarlayıcı tip depresyonlar.. Bunlar açısından tedaviyi biraz daha sürekli ve düzenli kullanmamız gerekiyor.”

       
Tedavinin aşamaları

       Depresyon tedavisinin aşamalarında, belli dönemlerde pozitiflik söz konusu. Hasta ilacın ilk etkisiyle birlikte herşey yolunda duygusu hissebiliyor. Ve bu dönemde önemli kararlar alınabilir. Doç. Dr.Kültegin Ögel, ilacın ilk etkisine bağlı olarak bu dönemde neler yapılmaması gerektiğini şöyle açıkladı: “Aslında depresyonun başından sonuna bizim hastamıza önerimiz önemli kararlar almasını ertelemesini istiyoruz, çok çok mecbur değilse eğer. Bütün kararları ertelesin, istiyoruz. Çünkü depresyondan çıkarken aldığı kararlar da doğru olmayabilir. Depresyon içinde aldığı kararlar doğru olmayabilir ama doğru da olabilir. Bunu da bilmiyoruz ama sonuçta ertelemek en iyi çözüm. Bu tür kararlar almak yerine, kendisini değiştirme çabasına gitmesi gerekiyor. Örneğin, sürekli kendisini eleştiriyorsa ya da kendisine hiç bakmıyor hep başkaları ilgileniyorsa, yavaş yavaş kendisiyle ilgilenmeye başlamasını sağlamaya çalışıyoruz. Ama bu dönemde bir anda hayatını değiştirecek radikal kararlar alması onun iyileşmesini sağlayacak bir şey değil.”

       İlaç tedavisinin tek başına yeterli olabildiğini belirten Doç. Dr.Kültegin Ögel, ilaç tedavisi ile birlikte önerilen terapinin başarı oranı hakkında şunları söyledi: “Ama yanına terapi eklenirse o zaman başarı şansı neredeyse ikiye katlanıyor. Çok daha yüksek oluyor. O yüzden terapi alamayacaksa kişi, tek başına ilaç kullanabilir. Ama terapi imkanı varsa, o zaman ikisini birlikte kullanmasında fayda var. Özellikle terapinin buradaki katkısı bize şu... Bir, iyileşmeyi hızlandırıyoruz. İkincisi, depresyon tekrarlayabilen bir hastalık. Tekrarlamasını engelleyecek başa çıkma yöntemlerini hastaya öğretebiliyoruz. Ve hasta tekrar yine depresyonlar karşısında kendisini daha güçlü kılabiliyor.”
       

Panik atak

       Depresyon tedavisi gören kişilerin ilaçların yan etkisi ile panik atak yasamadıklarını belirten Doç. Dr.Kültegin Ögel, bunun muhtemelen ilacın yan etkisinden çok rahatsızlığın bir belirtisi olduğunu vurgulayarak konu ile ilgili şunları söyledi: “Çünkü depresyonda panik ataklar görülme oranı yüksek, yüzde 70 civarında. Dolayısıyla ilaca bağlı panik atak daha ziyade rahatsızlığın daha düzelmediğini bize gösterir. İlaç kullanmaya başladığımız zaman belirtilerde biraz değişiklikler olur, hatta alevlenebilir belirtiler. Hem hep şöyle bir örneği veriyorum. Tencerenin dibi tuttuğu zaman ne yapacaksınız? Onu kazımanız lazım ki, temizlensin. Kazıdığınız zaman ortalık biraz daha fazlaca kirlenir. O bir süre sonra tamamen temizlenir. Böyle bir şey düşünebiliriz. O dönemde panik atak artabilir, panik ataklar çıkabilir. Uyku bozukluğu artabilir. Bu tür yan etkiler ortaya çıkabilir. Bunu hepsini ilaca bağlamak yerine, bunun depresyonun bir devamı gibi düşünmek daha doğru. O yüzden ilaca devam etmesinde bence daha çok yarar sağlayacağını düşünüyorum.”
       

Hekimlerin hastaya yaklaşımı

       Depresyon tedavisinde hekimlerin hastaya nasıl bir yaklaşım içerisinde olması gerektiğini açıklayan Doç. Dr.Kültegin Ögel, yapılan çalışmalarda depresyonun hastaya yeterince iyi anlatılıp, anlatılamadığının çok iyi bilinmediğini belirterek şöyle devam etti: “Hekimlerimizin de son dönemde, son 10 yıldır yavaş yavaş depresyon konusunda bilgilenmeye başladılar. Hastanın depresyonu bilmesi zaten tedavinin çok önemli bir parçası. Dolayısıyla özellikle ilk başta söylediğim gibi çok hızlandırıyor tedavi sürecimizi. O yüzden hastanın muhakkak ve muhakkak, öncelikle ilk aşamada bilgilendirilmesi gerekiyor. Önünde neler olacağı konusunda bilgilendirilmesi gerekiyor. Neler var bunun içinde? Örneğin ilaç kullanacaksa, ilacın en az iki üç haftadan önce etki göstermediğini, ilacı iyileştikten sonra da en az altı ay daha kullanmasının gerekliliği. Depresyon dönemindeyken önemli kararlar almaması gerektiği. Depresyonun tekrarlayabilen bir rahatsızlık olduğu gibi depresyonun önünde bir program süremiz gerekiyor. Çünkü halkımız da bu konuda aslında bilgisiz.. Ve çok acaip bir iyileşme beklentisi var. İki yıldır depresyonda, bir haftada iyileştirin, diyor. İki yıllık bir rahatsızlığı bir haftada iyileştirmek mümkün değil. O yüzden bunu önceden bilgilendirmek ve çözmek mümkün.”
 

       
Ailenin Yaklaşımı

       Ailenin yaklaşımının nasıl olması gerektiği konusunda bilgiler veren Doç. Dr.Kültegin Ögel, bu dönemde bu tip rahatsızlıkları olan yakınlarımıza şunları önerdi: “Bunun iki ucu var. Birinci çözümü gördüğünüz sende bir şey yok, bu senin elinde... İkinci ucu da depresyon olmuş, ama ona iyi bakalım, hiçbir şey yaptırmayalım, hastalığı var, düşüncesi. Bu da doğru değil. Bizim önerimiz, bunun bir hastalık olduğunu bilip, normal yaşantıya devam etmesini sağlamak... Eğer biz onun hastalığını çok fazla desteklersek, bir süre sonra bu hastalık iyileşmek için de hiç çaba sarfetmemeye başlıyor. Ama neler yapabiliriz? Örneğin üstündeki yükünün bir kısmını alabiliriz, depresyonlu kişinin. Çünkü nasıl iki ayağı kırılmış bir kişi yürümekte zorlanacaksa, depresyonlu bir kişinin örneğin ev işi yapmakta zorlanacağı aşikar. Ya da bazı iş ilişkilerinde zorlanacağı aşikar. O yüzden, o dönemde yapabileceğim en iyi şey, birazcık yükü üstünden almak. İkincisi, depresyonlu kişi sık sık bunun depresyon olmadığını, başkalarına da bağlı olduğunu düşünmeye başlar. Halbuki onun yerine bu şikayetlerin depresyona bağlı düşüncesini atlatmamız gerekiyor.”
 

       
İlaç kullanım alışkanlığı

       Normalde toplumu değerlendiren, hastaları değerlendiren Doç. Dr.Kültegin Ögel, ilaç kullanım alışkanlığı hakkında şunları söyledi: “Şimdi, uzun konulduğu için genelde hastalarımız bundan korkuyorlar. Ve bağımlılık yapacak korkusuna kapılıyor ki, hekimler arasında bizim yaptığımız bir araştırmada, hekimlerin büyük çoğunluğu bu ilaçların bağımlılık yaptığını düşünüyorlar. Halbuki bağımlılık yapanlar, diğer bir grup yatıştırıcı ve sakinleştirici dediğimiz ilaçlar. Dolayısıyla bağımlılık korkusundan dolayı bir çok hastamız ilacı uzun süreli kullanmaktan çekiniyor. Halbuki bunları uzun süre kullanmadığınız zaman yararlı değil. Ama şu var, bağımlılık yapmayan ilaçlar bunlar kesinlikle...”
       

Beslenme etkisi

       Depresyonda beslenmenin veya beslenme biçiminin etkili olduğunu gösteren araştırmaların şu an için olmadığını belirten Doç. Dr.Kültegin Ögel, “ama çok ciddi bir çalışma başlatılmış durumda Amerika’da” diyerek şöyle devam ediyor:”İlk sonuçları verilmişti ama ortada çok fazla bir şey yok. Herhalde bir- iki yıl içinde çok daha net bazı şeyler ortaya çıkacaktır. Ama depresyonun beslenmeyi bozduğu kesin... İştah bozukluğuna yolaçarak, kilo kaybına yolaçarak, ya da kilo alımına yolaçarak, beslenmeyi bozduğu kesin. Ama doğrudan beslenmeyle ilişkisi hakkında çok fazla bilgimiz var.”
       

Depresyon belirtilerini hissedenlere öneriler

       Kişiler, depresyon belirtilerini kendilerinde hissettiğinde neler yapmaları gerektiğini belirten Doç. Dr.Kültegin Ögel, günlük yaşamlarını nasıl planlamaları gerektiğini şöyle açıkladı: “Bir kere depresyonunuza sahip çıkın diyorum. Öncelikle sizde depresyon olup olmadığı konusunda bir şekilde bilgilenin ve ona göre tedavi arayışına gerekirse girin. Bu kendi hekiminiz olabilir, bir başka hekim olabilir. Bir yardım arayışına girmek gerekiyor. Ama depresyonun uzun süreli bir hastalık olduğunu da bilmemiz gerekiyor. Ve depresyonla tedavinin aslında bir tür mücadele olduğunu bilmemiz gerekiyor. Bir anda başımız ağrıdı gibi, aspirin içip de herşeyin düzelmesini beklemeyeceğiz. O yüzden kendimizi hazırlayarak böyle bir tedaviye girmeye hazırlıklı olmamız gerekiyor. Spor çok önemli. Yaşamın düzeni çok önemli depresyon tedavisinde. Spor aktiviteleri çok önemli yer tutuyor. Ama ilk başlarda değil bunlar. Yani depresyondan çıkmaya yakın ya da çıktıktan sonra spor aktivitesini yapmak çok önemli. Çünkü depresyon sırasında spor aktivitesi beklemek hastadan çok doğru değil.(kaynak Ntv)

Depresyon, kalbin ritmini bozuyor

      Depresyondaki kişilerin kalp ritmi düzensizliğine daha meyilli oldukları ortaya çıktı. ABD’li bilimadamları, kalp ritmi düzensizliğinin ani ölümlere neden olabileceğini kaydetti.

      Atlanta’daki Emory Üniversitesi’nde görevli bilim adamları, kalp rahatsızlığı olmayan 50 erkek ikiz üzerinde deney yaptılar. Katılımcıların kalbi 24 saat süreyle izlendi. Deneklere ayrıca, depresyon belirtileri ya da geçmişteki depresyonlar konusunda sorular soran bilim adamları, depresyon belirtileri gösteren deneklerin kalp hızı değişkenliğinin (HRV) daha düşük olduğunu kaydettiler.

       Bilim adamları, geçmişte geçirilen depresyonla düşük HRV arasında herhangi bir bağlantı tespit edemediklerini belirttiler. HRV, kalbin değişen koşullara uyum sağlama yeteneğinin ölçü birimi olarak biliniyor. HRV’nin düşük olması, kalbin uyum sağlama konusunda yeterli olmadığını gösteriyor. Düşük HRV değerinde, aritmi ve dolayısıyla ani ölüm riski artıyor.

       Araştırmada yer alan bilim adamı Viola Vaccarino, araştırma sonucunda, depresyonunun otonom sinir sistemi üzerinde doğrudan etki ettiğinin ortaya çıktığını belirterek, hafif depresyonların bile kalbe olumsuz etki edebileceğini kaydetti

Kadınlar depresyona daha çabuk giriyor

       Doç. Dr. Çınar Yenilmez, İngiltere ve İrlanda’da 10 yıldır yapılan araştırmalarda, kışın depresyon ile yazın maninin özellikle kadınlarda daha sık görüldüğünün belirlendiğini söylediPsikiyatri Uzmanı Dr. Hüseyin Ünlü, “yaz aylarında vücuttaki enerjiyi açığa vurma isteği istenmeyen davranışlara yol açabilir” dedi.

      Osmangazi Üniversitesi (OGÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çınar Yenilmez, ruhsal hastalıklar ile mevsimler arasındaki ilişkinin bilim ve sağlık çevrelerinde sıkça araştırılan konulardan olduğunu belirterek, insanın biyolojik ritminin başlıca düzenleyicisi kabul edilen ve beyin tarafından salgılanan melatonin hormonunun üretimindeki azalmaya bağlı olarak kış depresyonunun ortaya çıktığını kaydetti. 

       Depresyonda, “üzüntü, keder, ümitsizlik, suçluluk, değersizlik, çaresizlik, hüzün, huzursuzluk, takıntılı düşünceler, bellekte zayıflama, dikkati toplamakta güçlük, intihar düşünceleri görüldüğünü ifade eden Yenilmez, ilkbaharla birlikte pek çok kişide rastlanan manik bozuklukta (mani) ise “büyüklük, güçlülük duygusu, coşku, enerji artışı, ani zarar verici davranışlar, iştahta ve cinsel istekte artış, huzursuzluk, şüphecilik” gibi belirtilerin görüldüğünü bildirdi.

       Yenilmez, manik-depresif bozukluğun “iki uçlu duygudurum bozukluğu” olarak da adlandırıldığını belirterek, şöyle konuştu: “İngiltere ve İrlanda’da 10 yıldır yapılan araştırmalarda, kışın “depresyon” ile yazın “mani”nin özellikle kadınlarda daha sık görüldüğü belirlendi. OGÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri Servisi hastaları üzerinde yaptığımız araştırmalarda mani nöbetlerinin ilkbaharda yüzde 36.5 ve yaz aylarında yüzde 38 oranında gerçekleştiğini tespit ettik. Kış aylarında ise bu oran yüzde 8.5’e kadar geriliyor.”

       Yenilmez, manik-depresif bozukluğun nöbetlerle seyrettiğine işaret ederek, nöbetlerin tedaviyle birkaç haftada kontrol altına alınabildiğini bildirdi.
       

Manik-Depresif Bozukluklar

       OGÜ Tıp Fakültesi Öğretim üyesi Dr. Çınar Yenilmez’in verdiği bilgilere göre, nedeni kesin olarak tespit edilemeyen manik-depresif bozukluk her yaşta görülebiliyor. Ancak, en sık 10’lu yaşların sonu ile 20’li yaşların başlarından itibaren görülmeye başlanıyor. Her 100 kişiden birinde rastlanıyor ve hastaların yaklaşık yüzde 75’inde düşünce bozuklukları görülüyor. Hastalar olağanüstü özellikleri olduğuna inanabiliyorlar. Hastalar televizyon, radyo ve gazetelerden ya da başkalarının davranışlarından kendilerine yönelik birtakım anlamlar çıkarabiliyor. Hastalık zenginlik-fakirlik ve eğitim düzeyi ile ilgili farklılıklara göre dengesizlik göstermiyor.

       Hastalığın nedeni kesin olarak bilinmiyor. Ancak çeşitli nedenlerle ortaya çıkabiliyor. En sık gözlenen hastalık nedenleri, “kalıtım, yakın zamanda karşılaşılan yaşam olayları veya önemli yaşam değişiklikleri, beynin işleyişini etkileyen ilaçlar, hastalıklar ve kişilik özellikleri” gibi etkenler olarak göze çarpıyor. “Hamilelik, lohusalık, ciddi fiziksel hastalıklar, sevilen birinin kaybı, ayrılıklar, ekonomik zorluklar” gibi etkenler de hastalığın ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

       Manik-depresif nöbetler tedavi edilebilmesine karşın tekrarlayabilme riski yüksek. Hastalığın en geçerli tedavi yöntemleri ilaç ve psikiyatrik yardım.
       

Yaz aylarında enerjiyi açığa vurma isteği

       SSK Eskişehir Bölge Hastanesi Psikiyatri Servisi Uzmanı Dr. Hüseyin Ünlü de, davranışları düzenleyen beyin fonksiyonlarında hava sıcaklıkları ve mevsim değişikliklerine bağlı olarak çeşitli farklılaşmalar olduğunu, kış aylarında depresyon vakalarındaki artışa bağlı olarak intihar oranlarının diğer dönemlere göre yükseldiğini kaydetti.

       Ünlü, yaz aylarında yoğun ısı ve ışık etkisiyle insanların daha hareketli ve enerjik yapıya sahip olduğunu kaydederek, şöyle konuştu: “Yaz aylarında vücuttaki enerjiyi açığa vurma isteği istenmeyen davranışlara yol açabilir. İnsanın daha enerjik yapıya bürünmesi bazı kişilerde saldırganlık olarak kendisini gösterebilir. Hava sıcaklığının yüksek olduğu 12.00-18.00 saatleri arasında dışarı çıkmamak özellikle beyin ve ruh sağlığı açısından son derece önemlidir.”

       Ünlü, aşırı sıcaklardan kadın ve çocukların daha fazla etkilendiğini ifade ederek, zorunlu olmadıkça gündüz saatlerinde dışarı çıkılmaması gerektiğini kaydetti. Sahil bölgelerinde denize girmek ve güneşlenmek için sabah 07.00- 10.00 ile akşam 18.00’den sonraki saatlerin yoğun güneş ışınlarından korunmak açısından uygun olduğunu belirten Ünlü, yaz aylarında açık renk kıyafetlerin tercih edilmesinin de daha sağlıklı olacağını sözlerine ekledi.